Σε αφιέρωμα με τίτλο «Πάτμος: Το ελληνικό νησί όπου άρχισε το τέλος του κόσμου», το CNN περιηγείται στο νησί της Αποκάλυψης. Ο αρθρογράφος και ταξιδιωτικός συγγραφέας Τζον Μαλαθρόνας εμπνέεται από τη μυστηριακή αύρα της Πάτμου και περιγράφει γλαφυρά την επίσκεψή του στα αξιοθέατα και τις παραλίες του νησιού.

Tο νησί της Πάτμου, το οποίο βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του Αιγαίου πελάγους, φαίνεται να είναι ένας τυπικός ελληνικός προορισμός διακοπών, αλλά δεν είναι.

Εκεί άρχισε το τέλος του κόσμου.

Όχι ότι θα μπορούσατε να το μαντέψετε, καθώς περπατάτε στα στριφογυριστά δρομάκια στο κέντρο του νησιού, όπου ένας νυσταγμένος ιερέας προσέχει ένα πάγκο με αναμνηστικά.


Πάτμος: H «Ιερουσαλήμ του Αιγαίου» και του κοσμοπολίτικου στυλ (vid)


patm-1.jpg

 

Και όμως, σε αυτό το μέρος δημιουργήθηκαν τα οράματα της τελικής καταστροφής της ανθρωπότητας. Αυτά ενέπνευσαν τον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο να γράψει το Βιβλίο της Αποκάλυψης με το οποίο ολοκληρώνεται η Καινή Διαθήκη, δίνοντας μερικές από τις πιο δυσοίωνες περιγραφές της Βίβλου.

Εδώ, ο ορθόδοξος ναός της Αγίας Άννας, ο οποίος κατασκευάστηκε στις αρχές του 17ου αιώνα, σκεπάζει πλήρως το σπήλαιο όπου λέγεται ότι ο Ιωάννης ο Ευαγγελιστής είδε τα οράματα τα οποία ερμήνευσε ως την τελική κρίση.

 

patmos--2-thumb-large.jpg

 

Αν δεν υπήρχε η πινακίδα που αναγράφει “Σπήλαιο της Αποκάλυψης”, δεν θα ήταν προφανές ότι μόλις μπήκατε στον ιερό αυτό τόπο. Το παρεκκλήσι, η βόρεια πλευρά του οποίου περικλείεται από μια βραχώδη εσοχή, βρίσκεται στο τέλος μίας σειράς από διαδρόμους.

Στο εσωτερικό, μία ασημένια μίτρα βρίσκεται σε μία αποκλεισμένη περιοχή, όπου ο Απόστολος Ιωάννης φέρεται να ακούμπησε το κεφάλι του για να ξεκουραστεί. Ένα ασημένιο περίβλημα βρίσκεται γύρω από μία ρωγμή, όπου ο Άγιος ακούμπησε τα χέρια του για να σηκωθεί.

 

street-patmos.jpg

 

«Σε αυτό το σημείο ο διάκονος Πρόχορος κατέγραφε τα λεγόμενα του Αγίου, καθώς εκείνος βίωνε το όραμα» εξηγεί ο φύλακας του παρεκκλησίου, δείχνοντας μία ανοιχτή Βίβλο που βρίσκεται σε μία φυσική εσοχή του βράχου.

«Και εδώ η φωνή του Θεού ήρθε σε αυτόν και μίλησε στον Άγιο», προσθέτει, δείχνοντας μία σχισμή στον βράχο.

Η σχισμή καταλήγει σε τρία σημεία, που θεωρείται ότι συμβολίζουν τη χριστιανική Αγία Τριάδα – τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα.Δύο μοναχοί ζουν ακόμα στα κελιά πάνω από τη σπηλιά, αν και το κύριο σημείο της θρησκευτικής δραστηριότητας στην Πάτμο – γνωστή και ως το «ιερό νησί» - είναι το μοναστήρι του Άγιου Ιωάννη, που στέκεται επιβλητικά πάνω από το νησί.

Το μοναστήρι ιδρύθηκε το 1088 από τον Όσιο Χριστόδουλο, έναν μοναχό, και περιέχει αυθεντικά χτίσματα, που χρονολογούνται από τον 11ο αιώνα, όπως μέρη του τείχους, η κουζίνα, κάποια κελιά, η στέρνα και κυρίως ο ναός του Αγίου Ιωάννη με τις εκπληκτικές τοιχογραφίες.

Εξίσου εντυπωσιακά είναι το μουσείο και η βιβλιοθήκη του μοναστηρίου.

Το αυθεντικό χρυσόβουλο του βυζαντινού αυτοκράτορα Αλέξιου Α’ Κομνηνού είναι από τα πιο περίφημα εκθέματα. Στο χρυσόβουλο παραχωρείται ολόκληρο το νησί στον Χριστόδουλο, με αυτοκρατορικά μονογράμματα να στολίζουν όλο τον πάπυρο με τον ίδιο τρόπο που σήμερα μονογράφονται τα συμβόλαια.

Υπάρχει επίσης ένα φιρμάνι – ένα είδος διατάγματος – από τον σουλτάνο Μωάμεθ τον Κατακτητή από το 1454 που επιβεβαιώνει την ανεξαρτησία του μοναστηρίου και ορίζει έναν καλόγερο ως φοροεισπράκτορα.

Στη βιβλιοθήκη – η πιο σημαντική στην Ελλάδα πέρα από το Ορθόδοξο κέντρο στο Άγιο Όρος – υπάρχουν 1.200 χειρόγραφα σε περγαμηνές ή παπύρους, συμπεριλαμβανομένου και φύλλων από το Ευαγγέλιο του Μάρκου από τον 6ο αιώνα μ.Χ.

Αν και το σπήλαιο και το μοναστήρι είναι τα κύρια αξιοθέατα της Πάτμου, δεν είναι ο μόνος λόγος που πλήθος ανθρώπων επισκέπτεται το νησί σύμφωνα με τον Πανάγο Ευγενικό, πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου του νησιού.

«Πριν λίγα χρόνια συμμετείχαμε σε ένα Ευρωπαϊκό συνέδριο για τον θρησκευτικό τουρισμό μαζί με πόλεις όπως η Santiago de Compostela στην Ισπανία και η Λούρδη στη Γαλλία”, λέει ο κ. Ευγενικός. “Το συμπέρασμα ήταν ότι δεν αρκεί μόνο το θρησκευτικό στοιχείο για την προσέλκυση των τουριστών, χρειάζονται και άλλοι παράγοντες”.

«Στην περίπτωση της Πάτμου, αυτοί είναι οι παραλίες μας και η ομορφιά της Χώρας, της πρωτεύουσα της Πάτμου».

 

filename_img.jpg

 

Μια βουτιά στη Λάμπη στα βόρεια της Πάτμου επαληθεύει τα λόγια του κ. Ευγενικού.

Η παραλία είναι γεμάτη μικρά πολύχρωμα βότσαλα, το χρωματικό φάσμα των οποίων εκτείνεται από το πορτοκαλί της καραμέλας στο κόκκινο της γλυκοπατάτας και το κίτρινο του αυγού. Ο συνδυασμός όλων των χρωμάτων είναι φανταστικός.

Ύστερα υπάρχει η Πέτρα, μια αμμώδης γραμμή γης που ενώνεται με τον μοναχικό βράχο της Καλλικατσούς. Σύμφωνα με το μύθο, ο βράχος δημιουργήθηκε όταν ένα νεαρό κορίτσι, το οποίο το είχε καταραστεί η μητέρα του, κολύμπησε σε εκείνο το σημείο μετά τη Θεία Κοινωνία, παρόλο που αυτό απαγορευόταν.

Αξιοσημείωτο είναι και το γραφικό ψαροχώρι Γροικός, ακριβώς απέναντι από το μικρό Τραγονήσι, που προστατεύει από τον άνεμο την ασφαλή αμμώδη παραλία.

Η Πάτμος, που βρίσκεται στα βόρεια του συμπλέγματος των Δωδεκανήσων, δεν διαθέτει αεροδρόμιο και δεν έχει εύκολη πρόσβαση. 

Παρ’όλα αυτά, ελκύει διάσημους από όλο τον κόσμο χάρη στην ηρεμία της: ο Aγά Χαν, ο Ντέιβιντ Μπάουι, η Kate Moss, η Jennifer Conely και ο Τζιόρτζιο Αρμάνι την επισκέπτονταν συχνά.

 

2478907.jpg

 

Μάλιστα, πολλές γνωστές προσωπικότητες έκαναν την Πάτμο το σπίτι τους και θέλησαν να βοηθήσουν την τοπική κοινωνία.

Ο Νίκολας Νεγρεπόντε του Media Lab του πανεπιστημίου MIT εγκατέστησε σύστημα ασύρματου δικτού σε ολόκληρο το νησί, έτσι ώστε όλοι να μπορούν να περιηγούνται στο Διαδίκτυο δωρεάν.

Ένας άλλος λάτρης της Πάτμου, ο Τσάρλς Πικτέ, χρηματοδότησε την αποκατάσταση τριών ανεμόμυλων σε ένα λόφο απέναντι από το μοναστήρι. Ο ένας από αυτούς βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία και παράγει αλεύρι ολικής αλέσεως.

Ο Τζόζεφ Ζησιάδης, Ελβετός πολιτικός, έχει πιο φιλόδοξα σχέδια: καλλιεργεί αμπέλια σε 20 στρέμματα γης κοντά στην παραλία Πέτρα μαζί με τον Ντοριάν Αμάρ, Γάλλο οινοπαραγωγό.

 

Ο Αμάρ επιδεικνύει περήφανα ένα λευκό Ασύρτικο και ένα κόκκινο Μαυροθήρικο υπό την παιγνιώδη ετικέτα «Domaine de l’Apocalypse» (Χώρος της Αποκάλυψης).

«Το χώμα είναι γόνιμο, υπάρχει νερό, αλλά το κλίμα δεν είναι τέλειο για την καλλιέργεια αμπελιών”, ομολογεί. “Υπάρχει αέρας και ήλιος, αλλά δεν έχει καθόλου σκιά”.

 

«Έχω φυτέψει δέντρα – μία βελανιδιά και μερικές χαρουπιές – για να μειωθεί η θερμοκρασία και να βελτιωθεί η παραγωγή. Δώστε μου λίγα χρόνια και αυτό το σημείο θα γίνει παράδεισος».

 

Πολλοί θα έλεγαν ότι το νησί είναι ήδη παράδεισος χάρη καθώς είναι σχετικά απομακρυσμένο. Η κατασκευή αεροδρομίου βρίσκεται στα χαρτιά;

 

Ο Χρήστος Πατάκος, υπεύθυνος του Patmos Aktis, του μόνου πεντάστερου ξενοδοχείου στο νησί, το θεωρεί απίθανο.

«Δεν νομίζω ότι θα συμβεί ποτέ», λέει. «Υπάρχει ένα κοινό αίσθημα, κυρίως σε αυτούς που έρχονται συχνά εδώ και έχουν σπίτια στην Πάτμο, ότι το νησί πρέπει να προστατευτεί από τον μαζικό τουρισμό. Αυτοί έχουν ενστάσεις στην κατασκευή αεροδρομίου».

Το μοναστήρι δεν επεμβαίνει στη ζωή στο νησί, αν και σίγουρα έχει κυρίαρχο ρόλο.

 

patmos-skala-portedited-1170x579_c.jpg

 

Η Πάτμος είναι μια μικρή εκδοχή του Βυζαντίου, σαν το Άγιο Όρος αλλά πιο εξελιγμένο. Δεν αποκαλείται τυχαία η Ιερουσαλήμ του Αιγαίου…

Κατηγορία News

Το νησί της Πάτμου, ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα θρησκευτικού τουρισμού στον κόσμο και με μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς κηρυγμένα από την UNESCO τη Χώρα, τη Μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου και το Σπήλαιο της Αποκάλυψης, έχει έναν επιπλέον λόγο να καμαρώνει: Την αποκατάσταση του Σπηλαίου όπου ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, ο αγαπημένος μαθητής του Ιησού, εξόριστος το 95 μ.Χ., οραματίστηκε και συνέγραψε το ιερό αποκαλυπτικό κείμενο, καθώς και εκκλησιών και άλλων κτισμάτων, που μαζί με το σπήλαιο αποτελούν μέρος ενός ενιαίου συγκροτήματος.

6uifyuikjh.jpg

«Στόχος ήταν να αποκαταστήσουμε και να συντηρήσουμε το κτιριακό κομμάτι του συγκροτήματος. Υπήρχε ένα πρόγραμμα που έπρεπε να ακολουθήσουμε, το οποίο στην πορεία ανατράπηκε γι’ αυτό έγινε μια προσαύξηση του προϋπολογισμού, καθώς στην πραγματικότητα αποκαλύφθηκαν άλλου είδους πράγματα από αυτά που περιμέναμε», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Παναγιώτης Χατζηιωάννου, αρχιτέκτονας, που ασχολήθηκε με την επίβλεψη και την εκτέλεση των εργασιών. Και εξηγεί: «Είναι εντυπωσιακό ότι καθαρίζοντας το κτίριο ανακαλύψαμε πάρα πολλές οικοδομικές φάσεις. Δηλαδή, βρήκαμε παράθυρα, πόρτες, άγνωστες κρύπτες τις οποίες είχαν κλείσει για λόγους που ακόμα δεν έχουμε κατανοήσει, μια κατάσταση τόσο σύνθετη και περίπλοκη που δύσκολα προσδιορίζεις χρονολογικά την εξέλιξή της. Το σίγουρο πάντως είναι ότι υπήρξε μια διαδικασία προσθετική, κάτι που συνηθίζεται κατά κανόνα. Όμως, εδώ ήταν ίσως λίγο πιο παράξενη, με την έννοια ότι διασώθηκαν αρκετά πράγματα επειδή τα κάλυπταν με τον σοβά τον οποίον όταν αφαιρούσες ανακάλυπτες από κάτω όλη αυτή την ιστορία», συμπληρώνει.

5fy8oguijkl.jpg

Το έργο είχε ως φορέα υλοποίησης την Εφορεία Αρχαιοτήτων (ΕΦΑ) Δωδεκανήσου, με προϊσταμένη τη Μαρία Μιχαηλίδου. Υλοποιήθηκε με κονδύλια του ΕΣΠΑ από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, με περιφερειάρχη τον Γιώργο Χατζημάρκου, και παραδόθηκε στον φορέα διαχείρισης που είναι η Μονή του Αγίου Ιωάννη Θεολόγου. «Η δυσκολία ήταν ότι έπρεπε να φτιάξουμε σκαλωσιές και να αποκαταστήσουμε έναν χώρο που τον επισκέπτονται χιλιάδες προσκυνητές και τουρίστες, διατηρώντας ταυτόχρονα τον λατρευτικό και τον προσκυνηματικό χαρακτήρα του. Να είναι δηλαδή και επισκέψιμο μνημείο και εργοτάξιο για κάποιο χρονικό διάστημα», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αρχαιολόγος της ΕΦΑ Δωδεκανήσου, Ντίνα Κεφαλά, αναφερόμενη στις εργασίες που διήρκεσαν από το 2011 ως το 2016.

Παράλληλα, τόσο η ίδια όσο και ο κ. Χατζηιωάννου τονίζουν το στοίχημα που μένει να κερδηθεί: «Το ζητούμενο είναι τώρα, αποδίδοντάς το στο Μοναστήρι, να δοθούν και οι κατάλληλες χρήσεις στο μνημείο. Δηλαδή, ένα τμήμα που ήταν παλιά σχολή μουσικής να γίνει και σήμερα σχολή βυζαντινής μουσικής ή αγιογραφίας, δηλαδή να υπάρχει και χρήση κοινής ωφελείας. Αυτό θα είναι και το πιο ενδιαφέρον, δηλαδή ένας αποκατεστημένος χώρος να αποκτήσει και τη χρήση του», σημείωσε η κ. Κεφαλά.

«Με την αποκατάσταση και συντήρηση του συγκροτήματος, σκοπός ήταν κάποιοι χώροι να χρησιμοποιηθούν πάλι για εκπαιδευτικούς λόγους. Σε αυτό βοηθάει και το πώς έχει διαμορφωθεί εσωτερικά το συγκρότημα: Μια σκάλα που οδηγεί στο σπήλαιο χωρίζει εσωτερικά σε δυο το σύνολο του συγκροτήματος, συνεπώς το ένα τμήμα μπορεί να υπάρχει ανεξάρτητα από το άλλο. Δηλαδή, το εκπαιδευτικό κομμάτι μπορεί να έχει δική του είσοδο και έξοδο και, ταυτόχρονα, το τμήμα που έχει να κάνει με τη μοναστική δραστηριότητα να λειτουργεί χωρίς να ενοχλεί τους μοναχούς», τονίζει ο κ. Χατζηιωάννου.

1trystrhgf.jpg

Το αρχιτεκτονικό συγκρότημα της Αποκάλυψης αποτελεί ένα ιδιαιτέρως σύνθετο και αντιπροσωπευτικό παράδειγμα προσθετικής αρχιτεκτονικής και απαρτίζεται από ένα σύνολο κλειστών χώρων, παρεκκλησίων και κελιών, σε πέντε στάθμες που ανήκουν σε τέσσερα επιμέρους κτήρια, διαφορετικής χρονολόγησης. Το Σπήλαιο της Αποκάλυψης βρίσκεται στη βόρεια κλιτύ του λόφου ανάμεσα στο λιμάνι της Σκάλας και τον μεσαιωνικό οικισμό της Χώρας. Για τη διαμόρφωση και την ανάδειξη του χώρου φαίνεται ότι φρόντισαν οι μοναχοί της μονής του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, που ιδρύθηκε το 1088 από τον όσιο Χριστόδουλο τον Λατρηνό, όταν ο βυζαντινός αυτοκράτορας Αλέξιος Α΄ Κομνηνός του παραχώρησε την Πάτμο. Στις αρχές του 12ου αιώνα το εσωτερικό του Σπηλαίου διακοσμήθηκε με τοιχογραφίες, ενώ στις πρώτες δεκαετίες του 17ου αιώνα, ανοικοδομήθηκε το παρεκκλήσιο της Αγίας Άννας, στο ξυλόγλυπτο τέμπλο του οποίου αναφέρονται τα ονόματα των κτητόρων, Παρθενίου Παγκώστα και Γερμανού.

Το 1713, στην ανατολική πλευρά του συγκροτήματος, εγκατέστησε τη σχολή του ο διδάσκαλος Μακάριος Καλογεράς και δημιούργησε το Ένδον της Αποκαλύψεως Φροντιστήριον, την περίφημη Πατμιάδα Σχολή. Ο Μακάριος Καλογεράς έχτισε αίθουσες διδασκαλίας και κελιά, μεριμνώντας για τη φιλοξενία και την καθημερινότητα των σπουδαστών. Στα τέλη του 18ου αιώνα κατασκευάστηκε η λεγόμενη αίθουσα υποδοχής ή Διευθυντήριο, ένα ανεξάρτητο κτήριο απέναντι από το ναΰδριο του Αγίου Αρτεμίου, ενώ γύρω στο 1900 υψώθηκε στα βόρεια του συγκροτήματος η τριώροφη πτέρυγα του Ιεροσπουδαστηρίου της Αποκαλύψεως, με τη φροντίδα του τότε σχολάρχη της Πατμιάδας, Αλέξαδρου Δηλανά.

Σημειώνεται ότι τον δρόμο της αποκατάστασής αναμένεται να πάρει και η Μονή του Αγίου Ιωάννη Θεολόγου, που βρίσκεται στην κορυφή του λόφου (σε άλλο σημείο δηλαδή από το συγκρότημα του Σπηλαίου της Αποκάλυψης) και περιβάλλεται από ακανόνιστο ορθογώνιο αμυντικό περίβολο (11ος-17ος αι). Σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΦΑ Δωδεκανήσου, υπάρχει εγκεκριμένη αρχιτεκτονική μελέτη για ένα πολύ μικρό μέρος της αποκατάστασης του συγκροτήματος (ολόκληρο θα απαιτούσε πολλά εκατομμύρια ευρώ), που αφορά την προστασία του από την υγρασία και τα όμβρια. 

48yoguiokl.jpg

Το έργο πρόκειται να προταθεί για χρηματοδότηση από κονδύλια του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης αποκλειστικά για μνημεία της UNESCO, όταν και αν ανοίξει η πρόσκληση.

Οι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν από την κ. Κεφαλά και τον κ. Χατζηιωάννου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κατηγορία Editors Choice

Αριστοκρατική, ήσυχη, αρχοντική. Δεν είναι τυχαίο που όποιος την επισκεφτεί, δένεται μαζί της για πάντα.

 Αν είστε από τους τυχερούς που έχουν ήδη επισκεφτεί την Πάτμο και έχουν νιώσει τη μαγεία της, μετά από αυτό το βίντεο, θα την αγαπήσετε ακόμα περισσότερο. Αν δεν την έχετε επισκεφτεί ακόμα, αυτό το βίντεο θα σας κάνει να προγραμματίσετε άμεσα την πρώτη σας επίσκεψη στο νησί της Αποκάλυψης.

Κατηγορία Editors Choice

Travel Stories

 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 
  info[@]mygreekholiday.gr

 

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ