Ο Αστικός Σιδηρόδρομος Πειραιά - Κηφισιάς, γνωστός ως «Ηλεκτρικός», μετράει σχεδόν ενάμιση αιώνα ζωής. Ατμοκίνητος αρχικά και ηλεκτροκίνητος αργότερα, ο σιδηρόδρομος συνέδεσε το 1869 την Αθήνα με τον Πειραιά, που μέχρι τότε οι άμαξες και τα παμφορεία ήταν το μόνο μέσο συγκοινωνίας μεταξύ τους.

Η πρώτη ιδέα για τη δημιουργία του τέθηκε από τον Φρειδερίκο Φεράλδη το 1835, ένα χρόνο αφότου η Αθήνα έγινε πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους, αλλά απορρίφθηκε από την τότε κυβέρνηση. Οκτώ χρόνια αργότερα, το 1843, ο Αλέξανδρος Ραγκαβής επαναλαμβάνει δημόσια την πρόταση, αλλά και πάλι δεν υπήρξε ανταπόκριση.

Το 1855 ο πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών, Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, καταθέτει το πρώτο νομοσχέδιο για την ίδρυση σιδηροδρόμου Αθήνας - Πειραιά. Είναι ο Νόμος ΤΖ «περί συστάσεως σιδηροδρόμου Απ' Αθηνών εις Πειραιά», ο οποίος δίνει το δικαίωμα εκμετάλλευσης στην εταιρεία που θ' αναλάμβανε το έργο για 55 χρόνια. Το 1857 το δικαίωμα αυτό αυξάνεται σε 75 χρόνια.

Έπειτα από ανεπιτυχείς προσπάθειες ανάθεσης του έργου, το 1867 κατακυρώνεται στον Άγγλο επιχειρηματία Εδουάρδο Πίκερινγκ, ο οποίος τον Νοέμβριο του ίδιου έτους αρχίζει να κατασκευάζει το έργο. Ένα χρόνο μετά, το 1868, ο Πίκερινγκ μεταβιβάζει τις υποχρεώσεις του στην ιδρυθείσα από όμιλο Ανώνυμη Εταιρεία του «Απ' Αθηνών εις Πειραιά Σιδηροδρόμου» - Σ.Α.Π. Α.Ε.

Στις 17 Φεβρουαρίου του 1869 η εταιρεία έχει τελειώσει το έργο και γίνεται η πρώτη δοκιμή της διαδρομής. Τα επίσημα εγκαίνια γίνονται μέσα σε ατμόσφαιρα γενικής χαράς, στις 27 Φεβρουαρίου 1869, με επιβάτες στο πρώτο δρομολόγιο τη Βασίλισσα Όλγα, τον Πρωθυπουργό Ζαΐμη, υπουργούς, στρατιωτικούς, διπλωμάτες και άλλους επισήμους. Επιτέλους, το όνειρο γίνεται πραγματικότητα. Η ατμομηχανή με 6 βαγόνια καλύπτει τη διαδρομή των 8 χιλιομέτρων από το Θησείο στον Πειραιά περίπου σε 19 λεπτά. Οι δύο πόλεις, Αθήνα και Πειραιάς, έχουν πλέον συνδεθεί με σιδερένιες γραμμές.

 

fdhsj.jpeg

 

Τα σχόλια του τύπου της εποχής πολλά και καλά. Στις 3 Μαρτίου του 1869 ο «Αιών» γράφει: «Ο σιδηρόδρομος ήρξατο τακτικώς εργαζόμενος από της τελευταίας Παρασκευής. Η συρροή των επιβατών είναι μεγίστη. Οι πάντες δ' ομολογούσι τας μεγίστας ωφελείας, ας η κάταρξις του έργου τούτου υπισχνείται. Ευχόμεθα και αύθις, ίνα η μικρά αύτη γραμμή υπάρξει η αρχή του καθ' όλην την επικράτειαν συμπλέγματος σιδηροδρόμων».


Η Κηφισιά απέκτησε... συντριβάνι από το πουθενά (vid)


2510416.jpg

 

Από το πρώτο επίσημο δρομολόγιο, το 1869, έως τις 16 Σεπτεμβρίου του 1904 οπότε πραγματοποιήθηκε η ηλεκτροδότηση του σιδηροδρόμου, μεσολάβησαν η στρώση διπλής γραμμής και η έναρξη κατασκευής σήραγγας το 1889 από το Θησείο μέχρι την Ομόνοια (Λυκούργου και Αθηνάς), όπου δημιουργήθηκε και ο παλιός σταθμός της Ομόνοιας, ο οποίος εγκαινιάστηκε στις 17 Μαΐου του 1895.

Η υπόγεια σήραγγα και η ηλεκτροδότηση προκάλεσε πάλι πολλά και ποικίλα σχόλια του Τύπου της εποχής. Αξίζει να αναφερθούν μερικά που καταδεικνύουν την αντίδραση του κόσμου της εποχής εκείνης σε κάθε καινοτομία. 

 

ksdjajkdka.jpeg

 

«Τι να σου πω, αδελφέ, λέγει κάποιος εκ των προσκεκλημένων. Νομίζω ότι πρόκειται να μας κλείσουν «κατά βαρβάρων» με τον Υπόγειον. Και κύψας εις το αυτί του πλησίον του ισταμένου ηρώτησε σοβαρώς:

 

- Έκαμες την διαθήκην σου;

- Όχι.

- Εξωμολογήθης τουλάχιστον;

- Ούτε.

- Εγώ δεν είχα το θάρρος να έλθω απροετοίμαστος. Αυτή η σήραγξ μου φαίνεται σαν καρμανιόλα.»

 

Σε άλλο δημοσίευμα, στις 18 Σεπτεμβρίου του 1904, ο χρονογράφος των «Καιρών» με το ψευδώνυμο «Φαληριώτης», γράφει για τον ηλεκτρικό, πλέον, σιδηρόδρομο:

 

- Ένα δια το Φάληρον πρώτης.

 

- Μετ' επιστροφής;

 

- Απλούν, απλούν. Δεν μπορώ να είμαι βέβαιος αν θα φθάσω ζωντανός...

 

Το 1926 οι ΣΑΠ (Σιδηρόδρομοι Αττικής) που εκμεταλλεύονται το «Θηρίο» της Κηφισιάς, δηλαδή τη Γραμμή από Πλατεία Αττικής μέχρι Κηφισιά, με διακλάδωση από Ν. Ηράκλειο μέχρι Λαύριο, και οι «Τροχιόδρομοι Αθηνών - Πειραιώς» που εκμεταλλεύονται τα Τραμ, συνεργάζονται με τον αγγλικό όμιλο «Πάουερ». Από τη συνεργασία αυτή προκύπτουν δύο Εταιρείες: Η «Ηλεκτρική Εταιρεία Μεταφορών» (ΗΕΜ) που αναλαμβάνει την εκμετάλλευση των Τραμ και της Γραμμής της Κηφισιάς και οι «Ελληνικοί Ηλεκτρικοί Σιδηρόδρομοι» (ΕΗΣ).

Οι ΕΗΣ αναλαμβάνουν τις υποχρεώσεις της πρώην ΣΑΠ και ταυτόχρονα τη δέσμευση να βελτιώσουν την υπάρχουσα γραμμή και να επεκτείνουν την υπόγεια σήραγγα ως το σταθμό «Αττική» με διπλή γραμμή για να ενωθεί ο Ηλεκτρικός με την Κηφισιά, με υπόγειο σταθμό κάτω από την «Ομόνοια». Τα έργα ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 1928 και στις 21 Ιουλίου του 1930 εγκαινιάζεται από τον Ελευθέριο Βενιζέλο ο υπόγειος σταθμός «Ομόνοια». Αργότερα, το 1948 και το 1949 εγκαινιάζονται αντίστοιχα οι σταθμοί «Βικτώρια» και «Αττική».

Το 1937 η ΗΕΜ αναλαμβάνει την Ηλεκτροκίνηση του σιδηροδρόμου Κηφισιάς και το 1938 καταργεί το Θηρίο για την πραγματοποίηση του έργου. Τα έργα, όμως, λόγω της κρίσιμης περιόδου, δεν ολοκληρώνονται και φτάνουμε έτσι στο 1950, οπότε παραχωρείται από την ΗΕΜ στην ΕΗΣ η ολοκλήρωση του έργου Ηλεκτροκίνησης και η εκμετάλλευση του σιδηροδρόμου Αθηνών - Κηφισιάς. Οι ΕΗΣ συνεχίζουν τα έργα που καταλήγουν σταδιακά το 1957 με τη λειτουργία του σταθμού της Κηφισιάς. Έτσι, η συγκοινωνία από Πειραιά μέχρι Κηφισιά με τον Ηλεκτρικό Σιδηρόδρομο είναι πλέον πραγματικότητα.

Την 1 Ιανουαρίου του 1976 οι ΕΗΣ περιέρχονται στο Ελληνικό Δημόσιο και μετονομάζονται σε ΗΣΑΠ. Α.Ε. (Ηλεκτρικοί Σιδηρόδρομοι Αθηνών - Πειραιώς).

Σε όλη αυτήν τη διαδρομή του, από το 1869 έως σήμερα, ο σιδηρόδρομος έζησε στιγμές μεγαλείου και συμφορές. Μετέφερε βασιλείς, υψηλούς επισκέπτες, έδωσε το παρών στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896, μετέφερε στρατιώτες του πολέμου 1912 - 1913. Βομβαρδίστηκε και επέζησε, πραγματοποιώντας εκατομμύρια δρομολόγια, που εξυπηρέτησαν δισεκατομμύρια επιβάτες.

Κατηγορία News

Ξεκίνησε, όπως ενημερώνει ο Δήμος Καλαμάτας, η β΄ φάση της περίφραξης του Δημοτικού Πάρκου Σιδηροδρόμων, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί σύντομα.

Θα ακολουθήσουν εργασίες πλήρους ανακατασκευής και αναβάθμισης του φωτισμού, καθώς και συνέχισης της τοποθέτησης κυβολίθων μέχρι τα σιντριβάνια, στη νότια πλευρά. Επιπλέον, αναφέρει ότι θα υπάρξει εργολαβία για τη συντήρηση όλων των βαγονιών, με αντικατάσταση των φθαρμένων σιδερένιων και ξύλινων στοιχείων.

 


Καλαμάτα: Αυτή η πόλη της Πελοποννήσου σίγουρα θα σας εκπλήξει (vid)


 

Λίγα λόγια για το πάρκο

Το Δημοτικό Πάρκο Σιδηροδρόμων Καλαμάτας είναι το μοναδικό στο είδος του υπαίθριο μουσείο στην Ελλάδα και είναι γνωστό σε όλους τους φίλους των Σιδηροδρόμων ανά τον κόσμο. Ιδρύθηκε τον Σεπτέμβριο του 1986, αλλά λόγω του καταστρεπτικού σεισμού που έπληξε την πόλη το ίδιο διάστημα η ολοκλήρωσή του έγινε το 1990.

 

caption.jpg

 

Ο χώρος που επιλέχθηκε για να δημιουργηθεί το ανοιχτό αυτό μουσείο – εκθετήριο, ήταν ο παλαιός σταθμός «Καλαμάτα - Λιμήν», καθώς και η γειτονική έκταση του ΟΣΕ Α.Ε., που την εποχή του ατμού ήταν χώρος με καρβουναποθήκες. 

Το Δημοτικό Πάρκο Σιδηροδρόμων Καλαμάτας καταλαμβάνει συνολική έκταση 54 στρεμμάτων σε ένα από τα πιο κεντρικά σημεία της πόλης. Τα 24,6 στρέμματα παραχωρήθηκαν από τον ΟΣΕ Α.Ε. τα οποία περιελάμβαναν το διώροφο κτίριο του παλιού σταθμού «Καλαμάτα - Λιμήν» καθώς και έναν υδατόπυργο. Επίσης 28 στρέμματα παραχωρήθηκαν από τον Δήμο Καλαμάτας και 1,4 στρέμματα από την Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος.

 

afa29ce65041f57124bd00c455abd2bc.jpg

 

Στα εκθέματα του Μουσείου περιλαμβάνονται ο σταθμός και η περιοχή του, με διώροφο οικίσκο σταθμαρχείου, τέσσερις πλατφόρμες επιβίβασης με περίπτερο εισόδου, o υδατόπυργος, τρεις κρουνοί ατμαμαξών και τιμονιέρες, μεταλλική πεζογέφυρα μήκους 28 μ., κατά τον άξονα του σταθμαρχείου, καθώς και μικροστοιχεία οργάνωσης του σιδηροδρομικού τοπίου (κλειδιά αλλαγής, φανοί, στάνζες). Εκτίθενται επτά ατμάμαξες και μια ντηζελάμαξα, ένα χειροκίνητο γερανό (1890), δύο δραιζίνες (ποδήλατη και χειροκίνητη), τρία επιβατηγά οχήματα Α' θέσης, πέντε Α'-Β' θέσης (1885), οκτώ φορτηγά οχήματα διαφόρων τύπων (1885-1947).

Όλο το τροχαίο υλικό προέρχεται από τον ΟΣΕ Α.Ε. (από το δίκτυο της Πελοποννήσου και της Θεσσαλίας), εκτός από τον συρμό του ΗΣΑΠ, και έχει παραχωρηθεί στο Δήμο Καλαμάτας με καθεστώς χρησιδανείου. Βρίσκεται σε μια απόσταση μόλις 5 λεπτών από την κεντρική πλατεία της Καλαμάτας, ακολουθώντας την οδό Αριστομένους με κατεύθυνση προς λιμάνι.

 

 

Η έκταση του πάρκου οριοθετείται από την οδό Μακεδονίας μέχρι την οδό Κρήτης κοντά στο λιμάνι και από τις δύο κάθετες οδούς Αριστομένους και Ψαρών.

Κατηγορία Extra T(r)ips

Άρωμα βασιλικής πολυτέλειας, παραμυθένια ταξίδια στον χρόνο και έντονο αίσθημα ρομαντισμού θα γευθούν οι επισκέπτες της 82ης ΔΕΘ, όπου θα εκτεθεί ένα μοναδικό κειμήλιο, ιστορικής σημασίας.

Η βασιλική άμαξα των πρώην Σιδηροδρόμων Θεσσαλίας εξυπηρετούσε τις σιδηροδρομικές μετακινήσεις της βασιλικής οικογένειας μεταξύ Λάρισας - Βόλου και Βόλου - Καλαμπάκας από την εποχή του βασιλέως Γεωργίου Α΄ και έπειτα.

05s1tren3-thumb-large.jpg

Κατασκευάστηκε το 1883 από τη βελγική εταιρεία La Metallurgique Ateliers de Nivelles Belgique, που είχε αναλάβει να προμηθεύσει το θεσσαλικό δίκτυο μετρικού εύρους (1 μέτρο) με το απαιτούμενο ελκόμενο τροχαίο υλικό, που περιελάμβανε επιβατικά και εμπορικά βαγόνια. Μαζί με την άμαξα διοικήσεως, αποτέλεσαν τις δύο μοναδικές άμαξες πολυτελείας των θεσσαλικών σιδηροδρόμων. Στο αριστερό τμήμα του πλαισίου της άμαξας αναγράφεται και ο αριθμός της ΑΑ1. Το ΑΑ αντιπροσωπεύει το υψηλότατο επίπεδο πολυτελείας, που τη χαρακτηρίζει.

vasiliko-vagoni-384x253.jpg

Εσωτερικά η βασιλική άμαξα Σιδηροδρόμων Ασφαλείας ΑΑ1 χωρίζεται σε τρία διαμερίσματα. Στο κέντρο του οχήματος βρίσκεται το ευρύχωρο σαλόνι. Σε αυτό οι γαλαζοαίματοι ταξιδιώτες μπορούσαν να απολαύσουν την ανεπανάληπτη θέα του σιδηροδρομικού ταξιδιού όπως αυτή «έτρεχε» έξω, από τα μεγαλύτερα παράθυρα όλου του συρμού, καθισμένοι στους πολυτελείς και άνετους καναπέδες και τις αντίστοιχες πολυθρόνες. Στα δύο άκρα του αμαξώματος βρίσκονται το καπνιστήριο και το καλλωπιστήριο, ενώ σε ξεχωριστό διαμέρισμα έχει τοποθετηθεί το αποχωρητήριο. Για όποιον ήθελε να πάρει λίγο αέρα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού υπήρχαν στα δύο άκρα του οχήματος οι εξώστες. Πρόκειται για το μοναδικό ανοικτό αλλά στεγασμένο τμήμα του βαγονιού που αποτελούσε και την είσοδό του.

amaxa.4.9.2.jpg

Το ψηφιδωτό πάτωμα, τα ζωγραφιστά και σκαλιστά χωρίσματα των διαμερισμάτων, τα πολυτελή έπιπλα και είδη υγιεινής, η δερμάτινη επένδυση του δαπέδου στους εξώστες και τα περίτεχνα μεταλλικά κιγκλιδώματα με τα φανάρια αποτελούσαν μέρος της πλούσιας διακόσμησης. Εξωτερικά η άμαξα είναι βαμμένη σε σκούρο μπλε χρώμα, πάνω στο οποίο βλέπει κανείς το βασιλικό έμβλημα με τις φιγούρες του Ηρακλή.

Το βασιλικό όχημα μέχρι τον Ιανουάριο του 1936, επί βασιλείας Γεωργίου Β΄, ανακαινίστηκε μερικώς, οπότε και προστέθηκε δεξαμενή ύδατος στη στέγη, ηλεκτρικός φωτισμός αλλά και χειρόφρενο. Με το πέρασμα των ετών, προτιμήθηκαν για τις βασιλικές μετακινήσεις άλλα μέσα πιο σύγχρονα (είτε οδικά είτε σιδηροδρομικά), ωστόσο παραμένει άγνωστη η ημερομηνία του τελευταίου δρομολογίου της θρυλικής άμαξας. Το όχημα παρέμενε σε επιφυλακή στην αποθήκη ξυλείας του Βόλου για δεκαετίες και, με πρωτοβουλία του ΟΣΕ, τον Αύγουστο του 2017 συντηρήθηκε και αποκαταστάθηκε από την ΕΕΣΣΤΥ (Ελληνική Εταιρεία Συντήρησης Σιδηροδρομικού Τροχαίου Υλικού). Το κόστος της ανακατασκευής ανήλθε περίπου στις 73.000 ευρώ.

Από τεχνικής άποψης το βασιλικό όχημα ακολουθεί τα υπόλοιπα επιβατικά οχήματα των Σιδηροδρόμων Θεσσαλίας. Είναι διαξονικό με έναν εξώστη σε κάθε άκρο. Το πλαίσιο είναι μεταλλικό, ενώ πάνω σε αυτό στηρίζεται το ξύλινο αμάξωμα με επένδυση μεταλλικών ελασμάτων. Η κύλιση των ακτινωτών τροχών του επιτυγχάνεται μέσω τριβέων ολίσθησης (κουζινέτων), ενώ το σύστημα αιώρησης (ανάρτησης), εκτός των φυλλοειδών ελατηρίων (σουστών), περιλαμβάνει και ένα είδος δευτερεύουσας αιώρησης, που χρησιμοποιεί ελαστικούς δακτυλίους σε έξι σημεία του για την καλύτερη απόσβεση των κραδασμών.

Στόχος είναι το συγκεκριμένο βαγόνι να δρομολογηθεί σε τμήματα του δικτύου της Πελοποννήσου για παράδειγμα (όπου υπάρχει μετρική γραμμή), αφού βρεθεί η κατάλληλη ατμομηχανή. Η αναβίωση διαδρομών με παλαιούς συρμούς έχει φίλους σε όλο τον κόσμο και από τα έως τώρα στοιχεία προκύπτει ότι αποτελούν και τις πιο ακριβοπληρωμένες διαδρομές. Και αυτό γιατί το ταξίδι με ένα παλιό τρένο δεν γίνεται με σκοπό τη μετακίνηση συνήθως, αλλά κυρίως για την εμπειρία του σιδηροδρομικού ταξιδιού, που λόγω των χαμηλών ταχυτήτων και του εντυπωσιακού διάκοσμου των συρμών μετατρέπεται σε μια μηχανή του χρόνου.

 

Κατηγορία News

Το καλοκαίρι δεν σημαίνει μόνο παραλίες και θάλασσα, αλλά είναι και η καλύτερη περίοδος για πεζοπορία στην Ελλάδα. Το mygreekholiday.gr παίρνει τα βουνά και τα λαγκάδια για να σας μεταφέρει εικόνες από όλη την ορεινή Ελλάδα ξεκινώντας από την Αχαΐα και την υπέροχη διαδρομή του περίφημου οδοντωτού σιδηρόδρομου Διακοπτού - Καλαβρύτων. Με την κάμερα του Θοδωρή Φυρού απολαύστε τα τοπία στο φαράγγι του Βοραϊκού στα 750 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας.

Η Σιδηροδρομική Γραμμή Διακοπτού - Καλαβρύτων, ευρύτερα γνωστή ως οδοντωτός, είναι ο ορεινότερος σιδηρόδρομος της Ελλάδας. Για να μπορεί το τρένο - το μακρινό 1896 - να ανεβαίνει τις πλαγιές στο φαράγγι του Βουραϊκού ο σιδηρόδρομος κατασκευάστηκε με την τεχνική της οδόντωσης κατά την οποία τα βαγόνια γαντζώνονται, χρησιμοποιώντας κατάλληλα γρανάζια, σε οδοντωτές σιδηροτροχιές στις διαδρομές. Ο σιδηρόδρομος καλύπτει συνολικά απόσταση 22 χιλιομέτρων. 

Κατηγορία Outdoor

Travel Stories

 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 
  info[@]mygreekholiday.gr

 

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ