Στη νοτιοανατολική πλευρά του νησιού και σε απόσταση 20 περίπου χιλιομέτρων από την πόλη της Χίου βρίσκεται η Καλαμωτή, ένα μεσαιωνικό χωριό με πλούσια αρχιτεκτονική δομή, παράδοση και ιστορία. Οι επισκέπτες σήμερα μπορούν να επισκεφθούν το μεσαιωνικό τμήμα του χωριού, που έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο και να ταξιδέψουν αιώνες πίσω στο χρόνο.

Υπολογίζεται ότι το χωριό κτίστηκε στη σημερινή του  θέση από τους Γενουάτες στα τέλη του 14ου αιώνα και προήλθε από την συνένωση άλλων μικρότερων γειτονικών οικισμών.

Η Καλαμωτή ήταν το διοικητικό κέντρο το Μαστιχοχωρίων και το πολεοδομικό σύστημά της διακρίνεται από δρόμους με σαφή γεωμετρία. Οι οδοί συγκλίνουν στην κεντρική πλατεία του μεσαιωνικού χωριού, την «πλάτσα» όπως την λένε οι ντόπιοι, όπου βρισκόταν ο πύργος του χωριού, ο «Βαρβακάς».

 

video by Chiosphotos.gr

 

Κύρια στοιχεία και χαρακτηριστικά γνωρίσματα αυτής της πολεοδομικής οργάνωσης ήταν το κλειστό τετράπλευρο σχήμα, το συνεχές και αδιάσπαστο αμυντικό τείχος, που σχηματιζόταν από τους εξωτερικούς τοίχους των περιμετρικών σπιτιών, οι λίγοι και στενοί δρόμοι που καλύπτονταν κατά διαστήματα με εγκάρσια τόξα και καμάρες, οι μικρές διαστάσεις των κοινόχρηστων χώρων, η απουσία δένδρων, η πληθώρα εκκλησιών και οι συνεχείς λιθόκτιστες προσόψεις των κατοικιών.

Η δομή και η πολεοδομική τους οργάνωση ήταν τέτοιες που να εξασφάλιζαν άμυνα και προστασία από τις πειρατικές επιδρομές. Τα περισσότερα από αυτά τα στοιχεία είναι ορατά και από τον σημερινό επισκέπτη του παλιού οικισμού.

 


Οι λαμπροί εορτασμοί του Πάσχα στη Χίο (vid)


 

Τα σπίτια ήταν κυρίως διώροφα με στάβλο, τους βοηθητικούς χώρους παραγωγής στο ισόγειο και την κυρίως κατοικία στον όροφο, την οποία αποτελούσαν το μαγειριό, η σάλα (το καλό δωμάτιο για τους επισκέπτες), 2-3 δωμάτια και σε ορισμένες περιπτώσεις το άγερτο ή ξάτο απ’ όπου ανέβαιναν στη βότα, έχοντας έτσι τη δυνατότητα να κινηθούν πάνω στα δώματα και να φθάσουν σ’ οποιοδήποτε σημείο του χωριού.

Οι κάτοικοι στο σύνολό τους, από της ιδρύσεως του χωριού, βιοπορίζονταν αποκλειστικά από τη γεωργία. Τα κυριότερα προϊόντα που παρήγαγαν ήταν η μαστίχα, το ελαιόλαδο, τα δημητριακά, το βαμβάκι, το γλυκάνισο, τα σύκα και τα αμύγδαλα, πολύ δε μεταγενέστερα, από το 1922 και μετά, ο καπνός. Σήμερα οι λίγοι ασχολούμενοι με τη γεωργία στηρίζουν το εισόδημά τους στην παραγωγή οπωροκηπευτικών.

 

Κατηγορία Editors Choice

Στη νοτιοανατολική πλευρά του νησιού και σε απόσταση 20 περίπου χιλιομέτρων από την πόλη της Χίου βρίσκεται η Καλαμωτή, ένα μεσαιωνικό χωριό με πλούσια αρχιτεκτονική δομή, παράδοση και ιστορία. Οι επισκέπτες σήμερα μπορούν να επισκεφθούν το μεσαιωνικό τμήμα του χωριού, που έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο και να ταξιδέψουν αιώνες πίσω στο χρόνο.

Υπολογίζεται ότι το χωριό κτίστηκε στη σημερινή του  θέση από τους Γενουάτες στα τέλη του 14ου αιώνα και προήλθε από την συνένωση άλλων μικρότερων γειτονικών οικισμών.

Η Καλαμωτή ήταν το διοικητικό κέντρο το Μαστιχοχωρίων και το πολεοδομικό σύστημά της διακρίνεται από δρόμους με σαφή γεωμετρία. Οι οδοί συγκλίνουν στην κεντρική πλατεία του μεσαιωνικού χωριού, την «πλάτσα» όπως την λένε οι ντόπιοι, όπου βρισκόταν ο πύργος του χωριού, ο «Βαρβακάς».

 

video by Chiosphotos.gr

 

Κύρια στοιχεία και χαρακτηριστικά γνωρίσματα αυτής της πολεοδομικής οργάνωσης ήταν το κλειστό τετράπλευρο σχήμα, το συνεχές και αδιάσπαστο αμυντικό τείχος, που σχηματιζόταν από τους εξωτερικούς τοίχους των περιμετρικών σπιτιών, οι λίγοι και στενοί δρόμοι που καλύπτονταν κατά διαστήματα με εγκάρσια τόξα και καμάρες, οι μικρές διαστάσεις των κοινόχρηστων χώρων, η απουσία δένδρων, η πληθώρα εκκλησιών και οι συνεχείς λιθόκτιστες προσόψεις των κατοικιών.

Η δομή και η πολεοδομική τους οργάνωση ήταν τέτοιες που να εξασφάλιζαν άμυνα και προστασία από τις πειρατικές επιδρομές. Τα περισσότερα από αυτά τα στοιχεία είναι ορατά και από τον σημερινό επισκέπτη του παλιού οικισμού.

 


Οι λαμπροί εορτασμοί του Πάσχα στη Χίο (vid)


 

Τα σπίτια ήταν κυρίως διώροφα με στάβλο, τους βοηθητικούς χώρους παραγωγής στο ισόγειο και την κυρίως κατοικία στον όροφο, την οποία αποτελούσαν το μαγειριό, η σάλα (το καλό δωμάτιο για τους επισκέπτες), 2-3 δωμάτια και σε ορισμένες περιπτώσεις το άγερτο ή ξάτο απ’ όπου ανέβαιναν στη βότα, έχοντας έτσι τη δυνατότητα να κινηθούν πάνω στα δώματα και να φθάσουν σ’ οποιοδήποτε σημείο του χωριού.

Οι κάτοικοι στο σύνολό τους, από της ιδρύσεως του χωριού, βιοπορίζονταν αποκλειστικά από τη γεωργία. Τα κυριότερα προϊόντα που παρήγαγαν ήταν η μαστίχα, το ελαιόλαδο, τα δημητριακά, το βαμβάκι, το γλυκάνισο, τα σύκα και τα αμύγδαλα, πολύ δε μεταγενέστερα, από το 1922 και μετά, ο καπνός. Σήμερα οι λίγοι ασχολούμενοι με τη γεωργία στηρίζουν το εισόδημά τους στην παραγωγή οπωροκηπευτικών.

 

Κατηγορία Videos & Drones

Ένα πάγιο αίτημα του Δήμου Σουλίου και των φορέων της περιοχής ικανοποιείται μετά από χρόνια προσμονής και ξεκινά η διαδικασία για τη διάσωση των ιστορικών πηγαδιών στο Σούλι με την υπογραφή της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Ηπείρου και του Δήμου Σουλίου.

Το έργο που περιλαμβάνει και παρεμβάσεις στην ιστορική οικία Μπούση, είχε ενταχθεί στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.

Τα αρχαία πηγάδια βρίσκονται στο κέντρο της περιοχής του Σουλίου. Υπήρξαν σημαντικά για τους εκεί οικισμούς καθώς ήταν το μοναδικό μέσο άρδευσής τους αφού η περιοχή θεωρείται άνυδρη.

Οι Σουλιώτες προσπάθησαν να τα κρατήσουν με κάθε θυσία κατά την διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων και είναι αυτά που τους κράτησαν ζωντανούς. Κατά τη διάρκεια εχθροπραξιών του 1792 τα πηγάδια αχρηστεύτηκαν από τους ίδιους τους Σουλιώτες, οι οποίοι έριχναν στις στέρνες ασβέστη και βρωμιές, ώστε να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους εχθρούς.

Τα περισσότερα πηγάδια, βρίσκονται κοντά στο κάστρο της Κιάφας, ενώ ο συνολικός αριθμός τους πλησίαζε τα 400, καθώς κάθε οικογένεια είχε και το δικό της. Το κάθε πηγάδι είναι φτιαγμένο λιθάρι -λιθάρι, σε σχήμα κυκλικό ενώ λιθόστρωτος είναι και ο χώρος που το περιβάλει.

Σε μία μικρή πεδιάδα ανάμεσα στα βουνά, εκεί όπου στέκονται ακόμη όρθιοι οι τοίχοι από τα σπίτια των Μποτσαραίων, του Τζαβέλα, το Βουλευτήριο όπου έκαναν τις συνάξεις οι οπλαρχηγοί και οι εκπρόσωποι των οικογενειών, είναι συγκεντρωμένα περίπου 67 πηγάδια, εκ των οποίων τα 40 στέκονται όρθια. Μάλιστα, η περιοχή πήρε την ονομασία Πηγάδια.

 


Πριν από 214 χρόνια ο τελευταίος χορός των Σουλιωτισσών στο Ζάλογγο


 

Το νερό τους, κατά την διάρκεια της πολύχρονης πολιορκίας του Σουλίου από τις ορδές του Αλή-Πασά και του γιου του Βελή, ξεδιψούσε τους μαχητές και κράτησε στη ζωή τις οικογένειές τους.

Τα περισσότερα έχουν υποστεί την φθορά του χρόνου... Τώρα ξεκινά η πρώτη ουσιαστική προσπάθεια προκειμένου να διασωθεί ένα ζωντανό κομμάτι ιστορίας.

Πηγές: thesprotia3d.gr και epiruspost.gr

 

Κατηγορία News

Είναι ένα από τα μοναστήρια που ξεχωρίζουν. Το τοπίο, η αρχιτεκτονική του, η ιστορία του καθιστούν την Ιερά Μονή της Παναγίας Πελεκητής προσκυνηματικό κέντρο.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι από το 1939 είναι αναγνωρισμένη σαν διατηρητέο ιστορικό μνημείο.

Στα 1400 μέτρα, επάνω στο χείλος της απόκρημνης πλαγιάς των Αγράφων, ένα χιλιόμετρο βορειοδυτικά του χωριού Καρίτσα του Δήμου Λίμνης Πλαστήρα, το μοναστήρι της Παναγιάς Πελεκητής αποτελεί ένα μεγάλο αρχιτεκτονικό δημιούργημα του 15ου αιώνα.

 


Απόδραση στη λίμνη Πλαστήρα και στα ορεινά της Ευρυτανίας, κάνοντας ελεύθερο κάμπινγκ


 

panagia-pelekiti-4.jpg

 

Το εσωτερικό της, γεμάτο με πύλες και φυσικούς θόλους από το βράχο μέσα στον οποίο πελεκήθηκε, βρίσκεται ο μονόχωρος ναός της Ανάληψης του Σωτήρος με το εντυπωσιακό ξυλόγλυπτο επιχρυσωμένο τέμπλο και της σπάνιας τέχνης αγιογραφίες. Καμαροσκέπαστοι διάδρομοι και στοές μας οδηγούν στο δεύτερο ναό της μονής την Παναγιά Φανερωμένη. Είναι αθωνικού τύπου με αγιογραφίες του 1666 και εικόνες κρητικής τέχνης. Στο ισόγειο το μικρό, ζεστό αρχονταρίκι και στο δεύτερο όροφο το παλιό Ηγουμενείο με το περίεργο ανοιχτό τζάκι, τα παλιά αντικείμενα και τον αποστακτήρα. Οι ξύλινες σκάλες, τα κελιά, η μυστική καταπακτή, τα μικρά παράθυρα κι οι πολεμίστρες σε υποβάλουν σε μια Βυζαντινή ατμόσφαιρα, απόλυτα κατανυκτική.

 

panagia-pelekiti-3.jpg

 

Πελεκητή ονομάστηκε καθώς τα κελιά της δημιουργήθηκαν μέσα στους βράχους σε τέσσερα επίπεδα, όπου οι μοναχοί ζούσαν και λειτουργούσαν το μοναστήρι, ενώ υπήρχε ακόμη και κρυφό σχολείο.

 


Απολαύστε ένα βίντεο γυρισμένο με drone:

 

video by Άγγελος Αρναουτέλης

 

Η ίδρυση

Η ίδρυση της Μονής άρχισε πιθανότατα στα τέλη του 15ου αιώνος από τον Πνευματικό Πορφύριο και ολοκληρώθηκε το 1529 στη σημερινή της μορφή από το Νέο Οσιομάρτυρα Δαμιανό (1515-1568), ο οποίος ιστορείται ως «κτήτωρ» σε δύο τοιχογραφίες της.

Η μνήμη του οσιομάρτυρα Δαμιανού εορτάζεται στις 14 Φεβρουαρίου. Τη Μονή της Πελεκητής, ο Άγιος Δαμιανός την έκτισε προς το 1550. Η Ιερά Μονή αρχικά ήταν γνωστή ως «Μονή Αναλήψεως του Χριστού», αργότερα ως «Παναγία Φανερωμένη» και τέλος επικράτησε το όνομα «Παναγία Πελεκητή».

Αγιογραφήθηκε στα μέσα του 17ου αιώνα και αποτελείται από δύο ναούς, τον Ιερό Ναό Αναλήψεως του Χριστού και το Καθολικόν της Μονής, και άλλα πολλά κτίσματα (ηγουμενείο, κελιά, τράπεζα, αποθήκες, κρυφό σχολείο, κ.α.),

Είναι μονόκλιτη βασιλική με νάρθηκα, στεγασμένη με κυλινδρική καμάρα, με ενισχυτικό τόξο στο μέσο. Σύμφωνα με σχετική επιγραφή που υπάρχει εντός του Ναού, αγιογραφήθηκε το 1654 από τους αγιογράφους Ιωάννη, Νικόλαο Ιερέα και Ιάκωβο Ιερομόναχο. Ο δεύτερος Ναός είναι αφιερωμένος στην Παναγία Φανερωμένη. Είναι αθωνικού ρυθμού, με τρούλο και πλευρικούς χορούς, χωρίς εσωτερικούς κίονες.

 

Οι δύσκολοι καιροί και ο Κοσμάς ο Αιτωλός

Ο πατρο-Κοσμάς ο Αιτωλός υπήρξε προσκυνητής της Ιεράς Μονής και κήρυξε σε μεγάλη συγκέντρωση στο λαό της περιοχής της Νεβρόπολης των Αγράφων.

Παρ’ όλο που το Μοναστήρι πέρασε δύσκολους καιρούς, κατάφερε να διασώσει μερικά από τα ανεκτίμητα κειμήλιά του. Σήμερα, σώζονται το Άγιον Ποτήριον, ο Σταυρός Αγιασμού, και η μεγάλη σιδερένια σφραγίδα της Ιεράς Μονής. Επίσης, σώζονται ελάχιστα βιβλία, από τα οποία τα περισσότερα είναι του 19ου αιώνα από το τυπογραφείο της Βενετίας και αρκετά μισοκατεστραμμένα.

Οι αναστηλωτικές προσπάθειες που έγιναν τα τελευταία χρόνια έφεραν εντυπωσιακά αποτελέσματα στην αρχιτεκτονική της μοναδικής αυτής μονής, που είναι προσβάσιμη έως την εξώθυρά της με το αυτοκίνητο.

Η Ιερά Μονή Παναγίας Πελεκητής υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφαρσάλων και πανηγυρίζει στις 15 Αυγούστου, της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Δεύτερη μεγάλη γιορτή της Μονής είναι στις 8 Σεπτεμβρίου.

 

 

Πως πάτε εκεί:

Μπορούμε να προσεγγίσουμε το μοναστήρι από τα Καλύβια Πεζούλας μέσα από μια μάλλον δύσκολη διαδρομή, η οποία αρχίζει από τα Καλύβια Πεζούλας προς Νεράιδα και στο τέλος του χωριού ακολουθούμε τον δρόμο προς το καταφύγιο Αγράφων. Από το καταφύγιο συνεχίζουμε τον χωματόδρομο που θα μας οδηγήσει στην είσοδο του μοναστηριού. Ο χωματόδρομος γίνεται κατηφορική άσφαλτος ως το χωριό Μπελοκομίτι. Με το αυτοκίνητο μπορούμε να κάνουμε τη διαδρομή Πεζούλα - Νεοχώρι - Μπελοκομίτη - Καρύτσα και να φτάσουμε στο μοναστήρι.

 

Κατηγορία Editors Choice

Travel Stories

 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 
  info[@]mygreekholiday.gr

 

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ